كد پستي و كاربردهاي آن
كد پستي و كاربردهاي آن
افزايش حجم داد ستد هاي پستي نقاط مختلف كشور با يكديگر و با خارج از كشور، گسترش شهرها و روستاها ،هم نامي بسياري از نفاط(مثل نور اباد فارس و لرستان)، تشابه نوشتاري(مثل نوشهرو بوشهر)و از همه مهمتر توجه به سه عامل دقت ،سرعت وصحت موجب گرديد پست ايران مانند بسياري از كشور هاي ديگر سيستم كد گذاري را جايگزين روش سنتي نمايد
كد پستي در ايران با استفاده از اعداد9، 1،3،4،5،6،7،8،تشكيل شده است در اين سيستم از عدد صفر بعلت تشابه با 5 و عدد 2 به دليل تشابه با 3 استفاده نمي گردد
اين سيستم ابتدا بر اساس5 رقم تعريف گرديد كه اين 5 رقم شامل دو جزء ميباشد جزءاول كد شناخت مقصد و جزء دوم كد توزيع و از عدد يك بعنوان حد فاصل اين دو جزء استفاده شده است فقط شهر تهران و توابع ان ازاين روش مستثني هستند بطور كلي تعداد احاد كد توزيع بستگي به تراكم و جمعيت وتعداد اماكن هر منطقه دارد بطوريكه كد رهسپاري تهران عدد يك وكد رهسپاري هفت شهربزرگ كشور شامل شهرهاي شيراز، مشهد، اصفهان ،تبريز، اهواز، رشت وكرج دو رقم، كد رهسپاري 49 شهر درجه دو3 رقم و كد رهسپاري 343 شهر 4 رقم وكد رهسپاري ساير شهرهاي كوچك و نقاط روستاي 5 رقم ميباشد بطور مثال كد رهسپاري شيراز 71كازرون 731قائميه 7331وخشت 73341مي باشد
در اين سيستم اخرين عدد كد رهسپاري در كليه نقاط همانطور كه مشخص مي باشد عدد يك مي باشد اعداد بعد از يك در هر شهر نشان دهنده كد توزيع يعني در واقع يك قطعه يا گشت نامه رساني در هر شهر ميباشد مثلا" شيراز داراي 196 گشت نامه رساني، شهركازرون داراي 28گشت نامه رساني وشهر خشت فقط داراي يك گشت نامه رساني ميباشد
در مرحله دوم پست تصميم گرفت با اضافه نمودن 5 رقم به رقمهاي قبلي سيستم كد گذاري را به10رقمي تبديل نمايد كه در اين روش به هر مكان يك كد پستي منحصربه فرد تعلق مي گرفت به اين صورت كه هر گشت به 8جزء تقسيم ورقم ششم به اين اجزا اختصاص پيدا مي كند و چهار رقم بعدي كد مكان مورد نظر مي باشد . در اين روش به راحتي ميتوان از همين اعداد نشاني مورد نظر را پيدا كرد بطور مثال كد پستي مغازه فهرمان شهر ما7313643173 ميباشدكه اعداد 7 ان نشان دهنده مركز تجزيه شبرازو كرمان شامل استانهاي فارس بوشهر وكهگيلويه ، بويراحمد، كرمان،و هرمزگان مي باشد عدد31 بعد از 7 نشان دهنده شهر كازرون عدد36يك گشت يا قطعه از شهر عدد 4نشاندهنده يك جزءاز ان قطعه و عدد۳۱۷۳ نشان دهنده مكان مورد نظر مي باشد البته هر جزءخود به چند بلوك تقسيم مي شود كه بلوك تجمعي از چند مكان مي باشد كه از هر طرف به معبر(كوچه،خيابان،بلوارميدان و... )محدود شده باشد كه ممكن است منظم يا نا منظم باشد و ترتيب كد گذاري در هر يلوك از سمت راست بلوك شروع و با گردش در اطرا ف بلوك به نقطه اوليه ختم ميشود.
شماره گذاري چهار رقم آخر كه كد مكان نامبده مي شود طوري انجام مي شود كه شماره ها پشت سر هم نباشد و عدد خالي بين انها وجود داشته تا در صورت تخريب مكان و ساخت مكاني با واحد هاي بيشتر با كمبود كد مواجه نشده مثلا" بعد از عدد ۳۱۷۳به مكان بعدي بجاي عدد۳۱۷۴ممكن است با توجه به موقعيت محل ۳۱۷۹ تخصيص داده شود